ترى انّهم قد كرهوا ما هم عليه و خالفوهم و قالوا : لم تعظون قوما اللّه مهلكهم فلم أزل به حتّى عرفت انّهم قد نجوا ، فكساني حلّة ؛ يعنى : نمىبينى كى ايشان كراهيت مىداشتند از آنچ ايشان بران بوذند يعنى صيد ماهي و هميشه من درين آيت فكر مىكردم تا بدانستم كى ايشان رستگاران بوذند ؛ مرا حلّهء ( 398 ) بپوشانيذ . « فَلَمَّا نَسُوا ما ذُكِّرُوا » چون ترك كردند آن را كى ايشانرا به آن نصيحت مىكردند « أَنْجَيْنَا الَّذِينَ يَنْهَوْنَ عَنِ السُّوءِ » اى المعصية ، رستگار گردانيذيم آنانرا كى ايشانرا از معصيت نهى مىكردند « وَ أَخَذْنَا الَّذِينَ ظَلَمُوا بِعَذابٍ » و عقوبت كرديم آنانرا كى ظلم كردند ، باعتدائهم في السّبت ، در تجاوز كردن از تعظيم روز شنبه ، و استحلالهم ما حرّم اللّه عليهم ، و حلال داشتن ايشان صيد كردن ماهي در روز شنبه بعد از آن كى خذاى - تعالى - بر ايشان حرام كرده بوذ « به عذاب » بعذابي يعنى مسخ « بئس » 1897 اى شديد وجيع ، عذابى سخت برنج آرنده ، من البأس و هو الشّدّة ، و آن از « بأس » است و « بأس » سختى 1898 ، و الفعل منه : بؤس يبؤس ، و مقريان در آن خلاف كرده‌اند . اهل مدينه « بيس » خوانده‌اند بكسر « با » و جزم « يا » بىهمزه على وزن فعل ، و ابن عامر همچنين بر وزن فعل خوانده است الّا آنك او مهموز كرده است ، و عاصم بروايت ابو بكر بفتح « با » و جزم « يا » و فتح « همزه » خوانده است على وزن فيعل مثل صيقل و نيرب ، و بعضى از اهل بصره بئس بفتح « با » و كسر « همزه » خوانده‌اند بر وزن فعل مثل حذر ، و حسن بكسر « با » ( 399 ) و كسر سين خوانده است بمعنى : بئس العذاب ، و مجاهد « بائس » خوانده است بر وزن فاعل ، و ابو ياس بفتح با و يا ، بىهمزه ، خوانده است ، و نصر عاصم « بيّس » بفتح با و كسر يا [ ء ] مشدّد خوانده است بىهمزه ، و اهل مكّه « بئس » بكسر با و همزه خوانده‌اند . اهل لغت گفته‌اند : هر فعيل كى حرف دوم آن حرفى از حروف حلق بوذ كسر اوّل آن جايز بوذ مثل بعير و صغير و رحيم و بهيم و بخيل ، و باقى مقريان بر وزن فعيل خوانده‌اند و اين اختيار ابى عبيد و ابى حاتم است زيرا كى فعيل بصفات و نعوت اوليتر است . « فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ ما نُهُوا عَنْهُ » چون در گذشتند از آنچ ايشانرا از آن منع مىكردند . ابن عباس گويذ : « عتوا » اى أبوا 1899 ، يعنى سرباز زدند ، ان يرجعوا عن المعصية ، كى بازگردند از معصيت « قُلْنا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خاسِئِينَ » اى صاغرين ، ايشانرا گفتيم : بوزنه شويذ . سعيد جبير گويذ : موسى - عليه السّلم - روز شنبه مردى را ديذ كى قصبى برگرفته بوذ و مىبرد ، فضرب عنقه 1900 ،